Giỗ tổ Hùng Vương năm nay rơi vào Chủ Nhật, ngày 26 tháng 04 năm 2026, Tính cả 2 ngày cuối tuần, kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương kéo dài 3 ngày, từ thứ bảy 25/4 tới ngày thứ hai 27/4.
Năm âm lịch của chúng ta là theo lịch Trung Hoa, bởi chúng ta gọi năm nay là Bính Ngọ. Đó là theo Thiên Can và Địa Chi, Can Chi tạo nên Thập lục hoa giáp tức 60 năm cuộc đời mà chúng ta hay nói. Chứ nếu theo cộng đồng mạng khẳng định chúng ta dùng lịch mặt trăng, thì nó phải theo Phật lịch, là lịch Ấn Độ, năm nay là năm 2570. Lịch của người Việt, và năm mới của người Việt cổ giống như các anh em Đông Nam Á khác, chính là tết té nước, hay là dịp Giỗ Tổ Hùng Vương này.
Năm xưa khi nhà Thanh thống trị Trung Quốc, các Chúa và Vua Nguyễn tự nhận mình là truyền nhân của văn minh Hoa Hạ, còn nhà Mãn Thanh là Di tộc, nên tự đúc Cửu Đỉnh, đổi hết thể chế quốc gia theo lối Trung Hoa, vì vậy dân ta mới ăn tết Nguyên Đán của Trung Quốc.
Ta quen gọi ngày 10/3 là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, nhưng thực ra không có vua Hùng nào mất ngày 10/3 cả. Hùng Vương không phải là một người. Thời đại Hùng Vương nước ta theo thị tộc mẫu hệ. Mỗi đời Hùng Vương là một thị tộc đứng đầu, mẹ truyền cho con gái cả, đến khi thị tộc đó không còn con gái thì mới truyền ngôi cho thị tộc của người dì, vậy là qua một đời Hùng Vương, tổng cộng trải qua 18 đời. Vì vậy mới có chuyện mỗi đời Hùng Vương dài mấy trăm năm.
Rồi một tướng quân của Hùng Vương thứ 18 là Thục Phán, khi Quân Tần sang xâm lược, Thục Phán ép vua Hùng nhường ngôi mới chịu đem quân đi đánh Tần. Vua Hùng hẹn Thục Phán, phải giữ gìn tông miếu vua Hùng, cho nên ta còn đền Hùng đến ngày nay. Từ đó nước ta chuyển từ mẫu hệ sang phụ hệ.
Sắp tới ngày hội Tế tổ Hùng Vương, Ngày 10/3 âm lịch là ngày Tế tổ 祭祖, chứ ko phải Giỗ tổ 忌祖 được quy định trong chiếu của vua Khải Định vào năm 1917, câu ca dao “Dù ai đi ngược về xuôi/Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba” là một câu ca dao hiện đại, đăng báo vào những năm 1930.
Ngày tế tổ thực, là ngày 11/03 âm lịch, vua Khải Định ban chiếu cho ngày 10/03 âm lịch, là tế tổ tại đền Hùng, và ngày 11 nhân dân sẽ cúng tế tại nhà. Qua thời gian và câu ca dao hiện đại, ngày tế tổ thành ngày Giỗ tổ Hùng Vương. Ngày này, theo truyền thống người Việt Cổ và các dân tộc Đông Nam Á anh em như Lào, Thái, Chăm, Khơ Me, là ngày đầu tiên của năm mới người Việt Cổ.
Nhân dịp này, thầy nhắc lại sử xưa, để quý nhân dân, phật tử trong và ngoài chùa nhớ, dân ta phải biết sử ta, giữ gìn bản sắc, văn hóa cha ông.
Ngoài ra quý nhân dân, phật tử cũng nhớ cho, cúng dường bố thí đứng đầu trong lục độ, hòm công đức chùa Bề Đề vẫn địa chỉ cũ, chờ quý nhân dân cúng dường.
Nam mô bổn sư đồng chí Thích Ca Mâu Ni Phật
